Harder werken of anders werken? Innovatie in de arbeidszorg dringt zich op

We worden geconfronteerd met een steeds ouder wordende bevolking, niet alleen van zorggebruikers, maar ook van zorgverstrekkers. De groep oudere werknemers die uittreedt is vandaag al groter dan de groep jongeren die instapt in de arbeidsmarkt. En het aantal uittreders zal alleen maar toenemen: terwijl nu nog (of zeg ik beter al) 43% van het zorgpersoneel 45 jaar en ouder is, zal hun percentage stijgen tot maar liefst 57% in 2022. En we krijgen nu al vele vacatures niet ingevuld. Ook langer werken, een leeftijdsbewust personeelsbeleid en migratie van zorgpersoneel zal de nood niet volledig lenigen. Een echte “war for talent” dient zich dus aan.

Met de huidige organisatie van onze zorg zal er dus helemaal niet voldoende mankracht zijn (al moeten we eerder spreken van ‘vrouwkracht’, want meer dan 82% van de medewerkers in de gezondheidszorg zijn vrouwen), laat staan de nodige financiële middelen om dit te bekostigen.

Innovatie in de arbeidszorg dringt zich op.

Een van de wegen naar  oplossing bestaat erin om de “productiviteit” in de zorgsector omhoog te krijgen. Maar nog harder werken is niet aan de orde, we zullen sowieso al met minder mensen meer moeten doen. Professor Van Hootegem pleitte onlangs nog op een event van het Platform Zorglandschap Limburg (www.50plusdatwerkt.be) voor een patiëntgerichte, multidisciplinair georganiseerde zorgsector. Een gelijkaardig en enorm boeiend verhaal bracht hij overigens ook voor een aantal leden en stafmedewerkers van Zorgnet Vlaanderen. Hij lichtte het ook nog eens kort toe voor onze camera, dus bekijk het filmpje gerust eens wanneer u er de tijd voor vindt, het loont de moeite (link).

Concreet haalt hij aan dat de laatste honderd jaar de processen in de zorg op Tayloristische wijze georganiseerd zijn, waarbij je productiviteitswinst kan verkrijgen door taken in aparte deelprocessen uiteen te rafelen. Maar Taylor in de zorg is niet langer een  succesverhaal. De zorg voor ouderen hebben we bijvoorbeeld opgesplitst in medisch werk (de arts), verpleging, verzorging en logistiek. We hebben daarnaast iemand die de zorg organiseert (de maatschappelijk werker) en iemand die de zorg plant. Allemaal verschillende beroepen waar bovendien nog allemaal aparte organisaties boven staan.

Ook in de  ziekenhuizen volgen we hetzelfde organisatiepatroon. Ze zijn ingericht volgens de specialismen van artsen en paramedici, met een aparte sociale dienst, aparte laboratoria en ga zo maar door. Het gevolg is dat een patiënt in het ziekenhuis zijn tijd vooral met wachten doorbrengt.

In een op Tayloristische wijze georganiseerd confectie-atelier verlopen er 18 werkdagen voor een jeansbroek helemaal is vervaardigd, terwijl een stikster een broek op één dag zou kunnen maken. Toch is het eerste economisch interessanter en kunnen de stiksters samen veel meer jeansbroeken produceren dan ze dat elk afzonderlijk zouden kunnen. Er is een zeer grote discrepantie tussen de effectieve bewerkingstijd en de tijd dat het product ligt te wachten. Dat mag dan bijzonder efficiënt zijn wanneer het over een kledingstuk gaat, als het product een mens is die ondertussen moet worden verzorgd, te slapen gelegd en gevoed, is het resultaat inefficiënt, duur en onaangenaam voor alle betrokken partijen.

Door het wegvallen van de logica in de zorgprocessen is een enorme coördinatiebehoefte ontstaan. Mensen die zorg willen verlenen, moeten te vaak manager spelen. Ze verdrinken in administratie.

Professor Van Hootegem pleit voor een patiëntgerichte aanpak, waarin multidisciplinaire teams de volledige zorg van de patiënt op zich nemen. Om de zorg in de toekomst zo te organiseren, moet ook het KB 78 betreffende de uitoefening van de gezondheidsberoepen met een kritische bril worden bekeken én de opleiding van de zorgberoepen een extreme make-over krijgen. De meeste artsen in ons systeem hebben het bijvoorbeeld moeilijk met de gedachte dat een verpleegkundige sommige taken van hen zou kunnen overnemen (al kan dat in het buitenland blijkbaar wel). In België zetten we in op specialisatie, terwijl we multidisciplinariteit, generalisme en samenwerking zouden moeten aanmoedigen.

De overgang naar een andere, betere manier van werken in de zorg is begonnen. Zorgnet Vlaanderen zal hier graag een voortrekkersrol in spelen. Het debat is geopend!

Image

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Harder werken of anders werken? Innovatie in de arbeidszorg dringt zich op

  1. Katleen Noels zegt:

    het verbaast me dat de paramedici (ergotherapueten,,animatoren, kinesisten, enz. ) hier niet vermeld worden als belangrijke schakels in de zorgverlening

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s